Een acute (kortdurende) bronchitis
(zo noemt men een ontsteking van het slijmvlies van de luchtpijpvertakkingen) is eigenlijk geen zelfstandige ziekte, maar een complicatie van een virusinfectie, zoals griep en griepachtige aandoeningen, mazelen...Één enkele keer wordt deze vorm van bronchitis veroorzaakt door een bacterie.
De meest voorkomende verschijnselen zijn hoest met slijmafscheiding, lichte koorts, misselijkheid en een algeheel malaisegevoel. Bij mensen die verder gezond zijn, is acute bronchitis een eerder onschuldige aandoening, die meestal na tien dagen genezen is.
Behandeling: stomen met warme, vochtige lucht; hoestmiddel als de hoest te pijnlijk is.
Bij verkoudheid, acute bronchitis en griep helpen antibiotica niet. Enkel als er gevaar bestaat voor een bijkomende besmetting door bacteriën, worden ook antibiotica gegeven. Bij bejaarden en zuigelingen is dit gevaar reëel en is dus extra waakzaamheid geboden.
Chronische bronchitis - COPD
Chronische bronchitis betekent (in tegenstelling tot acute bronchitis) op langere termijn een ernstige bedreiging van de gezondheid. Deze kwaal kan ernstige beschadigingen van het ademhalingsstelsel teweeg brengen, zoals ontsteking, verdikking en blijvende verwijding van de luchtpijpvertakkingen in de longen (bronchiëctasie genoemd). Andere, mogelijke gevolgen: een gedeeltelijke blokkade, met een buitensporige productie van taai slijm, en longen die minder goed in staat zijn zuurstof aan het bloed over te dragen.Chronische bronchitis gaat vaak samen met een andere permanente longkwaal, het longemfyseem. Laatstgenoemde chronische longziekte wordt gekenmerkt door een teloorgaan van de longblaasjes. Hierdoor ontstaan grotere luchtruimten in de longen en gaat de elasticiteit ervan verloren.
Een patiënt heeft chronische bronchitis als de ziekteverschijnselen minstens drie maanden duren en twee of meer jaren achtereen terugkomen. In de geneeskunde spreekt men van COPD: het chronisch obstructief syndroom van de luchtwegen.
Ziekteverloop van COPD
De belangrijkste symptomen zijn kortademigheid en minder gemakkelijk lichamelijke inspanningen kunnen leveren. De conditie gaat er gaandeweg op achteruit.Mensen met COPD komen vaak in een neerwaartse spiraal terecht. Uit angst voor kortademigheid gaan mensen lichamelijke activiteit vermijden. Hierdoor verslechtert de conditie nog verder. Door het vermijden van inspanningen komen mensen in een sociaal isolement terecht wat op zijn beurt weer kan leiden tot neerslachtigheid en een versterking van de inactiviteit.
Onderzoek heeft aangetoond dat spierzwakte, zowel van de ademhalingsspieren als van de perifere skeletspieren, in belangrijke mate bijdraagt tot beperkingen en handicaps van COPD-patiënten. De lichamelijke inspanning die mensen met COPD moeten leveren vraagt steeds meer energie. Eten verloopt vaak moeizaam omdat mensen met COPD worstelen met ademhalingsproblemen. Ze lopen daarom het risico op ondervoeding.
Het voornaamste onderdeel van de behandeling van chronische bronchitis, is stoppen met roken.
De belangrijkste oorzaak van chronische bronchitis is namelijk het roken. Roken veroorzaakt, bij daarvoor gevoelige personen, op den duur onherstelbare schade aan de longen waardoor soms al op relatief jonge leeftijd door kortademigheid beperkingen in het dagelijks functioneren ontstaan. Stoppen met roken vertraagt deze versnelde achteruitgang van de longfunctie. Infecties veroorzaken tijdelijk een aanzienlijke verergering van de klachten of complicaties. Jaarlijkse griepvaccinatie is daarom aangewezen..Een tweede pijler van de behandeling is het werken aan de verbetering van de lichamelijke conditie (fietsen, wandelen, zwemmen... eventueel vermageren...)
De medicamenteuze ondersteuning gebeurt bij voorkeur via inhalators. Er zijn echter geen medicijnen die de klok kunnen terugdraaien en COPD genezen.
Meer informatie:
Wat is bronchitis? (video Gezondheidsnet.be)De NHG-patiëntenbrieven
COPD (Wikipedia)