Wat zijn genitale wratten ?

Genitale wratten zijn ontsierende, oppervlakkige gezwelletjes (wratjes) die ter hoogte van de geslachtsorganen (genitaliën) voorkomen. De wratjes verschijnen rond de aars, op de penis of de balzak, rond of in de vagina en op de baarmoederhals. Zij zijn meestal slechts enkele millimeters groot en roosrood tot bruin gekleurd. Ze hebben een gelobd, bloemkoolachtig uiterlijk. De aandoening draagt de moeilijke naam "condylomata acuminata".

Hoe ontstaan ze?

Genitale wratten komen frequent voor. Eén tot vier op de tien jonge mensen jonger dan 25 jaar zou ermee besmet zijn.
De wratjes worden veroorzaakt door een zeer frequent voorkomend, menselijk papilloma-virus (HPV), waarvan meer dan 120 verschillende types bestaan. Bepaalde HPV-types zijn verantwoordelijk voor de gewone huidwratten, andere types zullen eerder genitale wratten veroorzaken. Seksueel contact met een besmet persoon leidt bijna altijd tot een overdracht van het virus. Genitale wratten is dus een SOA (seksueel overdraagbare aandoening).

Een besmetting is pijnloos en onschuldig en verloopt meestal ongemerkt. Slechts ongeveer 1 tot 2 op de 10 besmette personen ontwikkelt hierop ooit wratjes.

De meeste HPV-infecties worden doorgegeven door mensen zonder zichtbare wratten. Met andere woorden, tien tegen één dat iemand met wratten het HPV kreeg van iemand zonder wratten. Omdat er 10 keer meer HPV-geïnfecteerden zijn zonder wratten, is het voor iemand met wratten relatief moeilijk nieuwe HPV-infecties te veroorzaken. Bovendien zijn in hun omgeving de mensen zonder wratten meestal toch al besmet. En herinfectie leidt niet tot meer of ernstiger verschijnselen.

De belangrijkste risicofactor voor een HPV-besmetting is het aantal seksuele partners.
En hier past een waarschuwing voor voorbarige conclusies over ontrouw van de partner: het verschijnen van genitale wratten gebeurt soms pas jaren na een besmetting!

Genitale wratten kunnen ook bij kinderen ontstaan. Dit gebeurt onder meer door zelfbesmetting via vingerwratten, of nog door besmetting bij de geboorte via de moeder, of ook soms nog door niet-seksuele overdracht via verzorgenden. Genitale wratten bij kinderen is al bij al een uitzonderlijke zaak, die best door een multidisciplinair team behandeld wordt.

Infecties door HPV genezen meestal spontaan

Doorgaans betreft het dus een onschuldige aandoening. Onbehandelde klinische letsels verdwijnen binnen de zes maanden in 10 tot 30% en na 2 jaar is ongeveer 90% spontaan genezen. Daarom kan in eerste instantie worden afgewacht. Roken moet worden afgeraden omdat dit mogelijk de vorming van wratjes bevordert (door het immuunsysteem te verzwakken).
Men weet niet in hoeverre men na genezing beschermd is tegen andere HPV-infecties.

Aan vrouwen raadt men aan om jaarlijks via een uitstrijkje de baarmoederhals te laten nakijken.

Bij seksueel contact met een nieuwe, mogelijk onbesmette partner verkleint het gebruik van condooms de kans op verspreiding van het virus. Algemeen bieden condooms echter relatief weinig bescherming, zodat het gebruik van genitale wratten als voorbeeld in propagandacampagnes voor condooms niet rationeel is.

Wratten verwijderen

Geen enkele behandeling van genitale wratten schakelt het virus volledig uit. De huidige behandelingen richten zich dus enkel op de aanwezige letsels en kunnen de infectie zelf niet elimineren. Het doel van een behandeling is het doen verdwijnen van de wratten omdat ze hinderlijk zijn (jeuk, branderigheid, pijn, onesthetisch...).
Hiervoor gebruikt men omslachtig methodes zoals wegbranden van de wratten, stukvriezen of uitsnijden.
Ook na deze behandelingen kunnen de afwijkingen terugkomen.